QUEZON CITY — Mas malaki ang posibilidad na kumita nang mas mataas ang mga nagtapos ng edukasyon kapag ang kanilang trabaho ay tugma sa kanilang pinag-aralan, ngunit hindi awtomatikong nangangahulugan ng mas mataas na sahod ang pagkakaroon ng lisensiya, ayon sa pag-aaral ng Philippine Institute for Development Studies (PIDS).
Sa pag-aaral na “Labor Market Outcomes of Education Graduates in the Philippines: The Role of Licensure Credentials and Job Matching,” sinuri nina PIDS Research Specialist Anna Rita P. Vargas, Research Analyst Paola Ellaine D. Luzon, at Senior Research Fellow Connie G. Bayudan-Dacuycuy ang kalagayan sa trabaho ng mga Pilipinong edad 22 hanggang 60 na nagtapos ng edukasyon at mga kaugnay na kurso.
Gumamit ang mga mananaliksik ng datos mula sa pinagsamang Labor Force Survey at Annual Poverty Indicators Survey noong Hulyo 2024. Tinatayang 1.83 milyong nagtapos sa buong bansa ang kinakatawan ng mga datos.
Lumabas sa pag-aaral na mas mataas ang sahod ng mga nagtapos ng edukasyon kapag tugma sa kanilang pinag-aralan at pagsasanay ang kanilang trabaho. Gayunman, hindi sapat ang pagkakaroon lamang ng lisensiya upang matiyak ang mas mataas na kita.
Nagkakaiba rin ang ugnayan ng lisensiya at sahod depende kung nagtatrabaho ang isang nagtapos sa pampubliko o pribadong sektor. Nilinaw ng mga mananaliksik na hindi pinatutunayan ng pag-aaral na ang pagkakaroon ng lisensiya o pagtatrabaho sa isang partikular na sektor ang direktang sanhi ng mas mataas na sahod.
Sinuri rin sa pag-aaral ang underemployment o kalagayan ng mga may trabaho ngunit naghahanap pa ng karagdagang oras ng paggawa, dagdag na trabaho, o trabahong may mas mahabang oras.
Sa mga lisensiyadong nagtapos ng edukasyon, 7.20 porsiyento ang tinatayang posibilidad na makaranas ng underemployment kung nagtatrabaho sila sa larangan ng edukasyon, kumpara sa 8.46 porsiyento ng mga nagtatrabaho sa ibang larangan.
Sa mga walang lisensiya, 7.89 porsiyento ang posibilidad nito sa mga nagtatrabaho sa edukasyon, habang 7.12 porsiyento naman sa mga nasa ibang larangan.
Malaki rin ang pagkakaiba batay sa sektor ng trabaho. Sa mga lisensiyadong nagtapos, 3.98 porsiyento ang tinatayang posibilidad ng underemployment sa pampublikong sektor, kumpara sa 14.73 porsiyento sa pribadong sektor o sariling hanapbuhay.
Ayon sa mga mananaliksik, maaaring may kaugnayan dito ang pagkakaiba sa oras ng trabaho at bigat ng mga gawain sa bawat sektor, bagaman hindi ito tiyak na napatunayan ng pagsusuri.
Batay sa datos, nasa 90 porsiyento ng mga lisensiyadong nagtapos ng edukasyon ang kabilang sa labor force, kumpara sa 68 porsiyento ng mga walang lisensiya.
Mas mataas din ang employment rate ng mga may lisensiya, na umabot sa 84 porsiyento, kumpara sa 54 porsiyento ng mga walang lisensiya. Samantala, 6 porsiyento ang unemployment rate ng mga lisensiyado, laban sa 14 porsiyento ng mga walang lisensiya.
Malaki rin ang pagkakaiba sa uri ng trabahong pinapasukan. Sa mga may trabaho, 83 porsiyento ng mga lisensiyadong nagtapos ang nagtatrabaho bilang mga propesyonal na guro, kumpara sa 26 porsiyento ng mga walang lisensiya.
Sa kabilang banda, humigit-kumulang 45 porsiyento ng mga walang lisensiya ang nagtatrabaho bilang mga klerk, kawani ng customer service, o sales worker.
Ipinakikita ng mga resulta na mas malaki ang posibilidad na makapasok sa propesyon ng pagtuturo ang mga may lisensiya. Gayunman, mahalaga ring isaalang-alang ang pagtutugma ng trabaho sa pinag-aralan at ang mga kondisyon sa paggawa.
Inirekomenda ng mga mananaliksik ang mas mahigpit na koordinasyon ng Commission on Higher Education (CHED), Professional Regulation Commission (PRC), at Department of Education (DepEd) upang maitugma ang mga kurikulum, mga kasanayang sinusukat sa licensure examinations, kalidad ng pagtuturo, at mga kinakailangan sa practicum sa pangangailangan ng labor market.
Binigyang-diin ng pag-aaral na hindi sapat ang lisensiya lamang upang mapabuti ang kalagayan sa trabaho ng mga nagtapos ng edukasyon.
Iminungkahi rin ang mga programang magpapahusay sa mga kolehiyo at unibersidad na palaging mababa ang resulta sa licensure examinations. Kabilang dito ang pagsasanay sa mga guro, pagpapahusay ng mga kagamitang panturo, review sessions, practice examinations, at pakikipagtulungan sa mga institusyong may mataas na passing rate.
Iba pang rekomendasyon ang mas maayos na paghahanda at suporta sa mga kukuha ng lisensiya, lalo na sa mga nahaharap sa suliraning pinansiyal o akademiko, at pagsasama ng datos tungkol sa lisensiya, edukasyon, at trabaho sa pambansang sistema ng impormasyon sa labor market.
Hinimok din ng mga may-akda ang pagtatatag ng malinaw na mga landas sa karera para sa mga nagtapos ng edukasyon, may lisensiya man o wala, upang mas maitugma sila sa angkop na trabaho.
Inirekomenda rin ang pagsusuri sa mga sistema ng insentibo para sa mga guro sa pampubliko at pribadong sektor upang higit na masuportahan ang kalidad ng pagtuturo at pagkatuto ng mga mag-aaral.
